Skip to content

Bahşiş ve ‘Ortadoğu’

Barkın Karslı

‘Ortadoğu’ ne yazık ki dillere pelesenk olmuş bir terim… Tarihte ilk kez 1850’lerde Britanya’ya bağlı Hindistan yönetim birimince kullanılmış. Doğuşu ve kullanımının yayılması itibarı ile sömürgecilikten miras bir terim ‘Ortadoğu’. 1982 anayasasıyla özerkliğine son verilen Türk Dil Kurumu’nun çevrimiçi sözlüğüne göre  “Güneybatı Asya’da, tarihsel ve kültürel yakınlığı olan ülkelerin oluşturduğu coğrafi bölge, Orta Şark.” Türkiye’de yetkin ve iyi olduğu varsayılan üniversitelerden birinin adı ‘Ortadoğu.’ Aynı zamanda Türk milliyetçisi olduğu ve Türk-İslam ülküsünü savunduğu ileri sürülen Milliyetçi Hareket Partisi’ne (MHP’ye) çok yakın bir günlük gazetenin de adı. Terim bir merkeze göre ‘ortanın doğusu’ ya da ‘doğunun ortası’ olarak kullanılıyor: en azından birilerine, Avrupa’da, ABD’de yaşayan ve/veya her yerde mebzul miktarda bulunan oryantalistlere göre Greenwich’in doğusunun ortalarında bir yer işte ‘Ortadoğu’.

‘Ortadoğu’ terimi gerçek anlamıyla ve hakkı verilerek daha çok (AFP, AP, Reuters, CNN hatta El Cezire benzeri) egemen haber kaynaklarınca ve ‘Batı’lı devletlerce kullanılageldi bugüne değin. Güncel ve köküne en sadık anlamı ile kullanan ise ABD oldu: Kuzey Afrika ve Güneybatı Asya ülkelerinin ‘Batı’ denetimine alınmasını amaçlayan, Geniş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi adlı, kısaca ‘Büyük Ortadoğu Projesi’ olarak bilinen ‘proje’ ile. Recep Tayyip Erdoğan’sa malumu çoktan itiraf etmişti bir konuşmasında: “Biz Geniş Ortadoğu ve Kuzey Afrika Projesi’nin eşbaşkanlarından bir tanesiyiz. Ve bu görevi yapıyoruz biz.”

Kraldan çok kralcı olmak, krallarının aferinleri ve bahşişleri için yaşayan uşaklara ve soytarılara özgüdür. ‘Ortadoğu’ teriminin özüne indiğinizde kimin kime taşeron olduğu, kimin kime uşaklık, astlık ya da üstlük yaptığı size de daha net görünüyor mu?

Kategori: Dünya, Siyasal İktisat, Türkiye.

Etiketler: , , , , , ,

Yorumlar için RSS besleme

Yorum Sayısı: 0



Yukarı Çık
Twitter widget by Rimon Habib - BuddyPress Expert Developer