Skip to content

İş Bankası-Şişecam-BASİSEN-CHP-AKP: Emekçiye Karşı Muktedirin Koalisyonu

Barkın Karslıtopkapi-direnis

5 Ocak 2013 Cumartesi günü İstanbul’daki Topkapı-Şişecam fabrikasında, usülsüz olarak işten çıkartıldıkları için işyerini terk etmeme eylemi yapan işçilere Şişecam yönetiminin isteğiyle polis müdahale etti. İşçilerin direnişi kırılamadı, polis geri çekildi. Şişecam’ın Topkapı’daki fabrikayı kapatma kararının temelinde, aynı fabrikayı bu kez Anadolu Cam şapkası ile Eskişehir’de asgari ücretli işçi çalıştırarak işletme amacı var. Şişecam bu amaçla Topkapı’daki yöneticileri de Eskişehir’e götürdü. Ne var ki, Topkapı’daki işçilerin toplu sözleşmeli ve kıdemli oluşundan ötürü işçilerini kapı önüne koymak istiyor şimdi. Böylelikle AKP’nin yeni işçi istihdamında işverene sağladığı sigorta teşvikleriyle daha da kâra geçecek. Üstelik bu yaptığı usulsüz aç-kapa işleminin temelde hukuksuz oluşuna, işçilerinin sendikası Kristal-İş’in uyarılarına da aldırış etmiyor. Sermaye (İş Bankası), hükümet (AKP) ve ‘ana muhalefet’ (bankanın sahiplerinden CHP) kendisinden yana nasılsa…

isbankasi_atmİş Bankası, Afganistan ve (o zamanlar Pakistan’ı da kapsayan) Hindistan’daki Müslümanlar’ın yardım amacıyla Mustafa Kemal’e gönderdiği paralarla kurulmuş bir banka 1. Her ne kadar halkın parasıyla kurulmuşsa da, banka en baştan itibaren kamu bankası değil, özel banka kimliğiyle işlev göregelmiştir 2. Banka şubeleri sermayenin yoğunlaştığı Ankara-İstanbul-İzmir’de olup yoksulların ve/veya Kürtler’in çoğunlukta olduğu taşra illerde görece az sayıdadır. Bununla birlikte 1954’ten itibaren ABD Doları’nı andıran bir logoyu benimsemesi, merkezini 2000 yılında Ankara’dan İstanbul’a taşıması, 2011’de Erbil’de şube açmış olması, kendisini ulusçu/Atatürkçü ögelerle pazarlamayı ilke edinmiş bu bankanın kime ve neye hizmet 1973ten_bir_reklamettiğini daha iyi anlamak için önemlidir.

2012 yılı itibarı ile bankanın %40.73’ü banka çalışanları ve emeklilerine ait Munzam Sandığı’na, %28.09’u CHP’ye aittir 3 , kalan %31.18 hisse ise borsada işlem görmektedir. Borsadaki hisselerin yarısı (yani banka toplam hisselerinin %15.5’i) yabancıların elindedir. Bankanın yönetim kurulunda yedi üye Munzam Sandık’tan, iki üye CHP’den bir üye de borsa hissedarlarını temsilen seçilir. Yani, 2012 itibarı ile Türkiye’nin en büyük bankası olan İş Bankası’nı Munzam Sandık yönetir. İş Bankası’nda çalışan 24 000  kişinin üçte ikisinin üye olduğu (daha doğrusu üye yapıldığı) BASİSEN (Banka ve Sigorta işçileri Sendikası) ile onun 1984’ten beri aralıksız başkanı olan Metin Tiryakioğlu, Munzam Sandık seçimlerinde doğal olarak etkilidir.
tiryakiTiryakioğlu 1984’ten bu yana hemen her sene Munzam Sandığın yönetim kuruluna seçilmeyi ‘başarmıştır’.  2013 yılı itibarı ile de Sandık’ta yönetim kurulu üyesidir. Tiryakioğlu’nun malvarlığı ve karanlık ilişkileri daha önce TBMM’de de sorgulanmıştır. Oğlunun geçmişte İş Bankası’nı çeyrek milyar ABD Doları zarara uğratan Erol Evcil’le kurduğu ticari ortaklıklar her nedense gündeme gelememiş, gelse de gündemde fazla kalamamıştır. Aynı şekilde Tiryakioğlu’nun kızı, damadı ve hemşehrileri de İş Bankası ile ilintili konularda hep ‘iş’lerini bilegelmiş ve bu bilgiler her nedense anaakım basında fazlaca sorgulanmamıştır. Bugün ise Tiryakioğlu’nun yönetiminde olduğu bir sendikanın (BASİSEN) yönetimini doğrudan etkilediği Şişecam, bir başka  sendikanın (Kristal-İş) işçilerine karşı polis şiddeti kullanılmasını talep etmekte beis görmemiştir 4. Bu trajik durumu daha da acıklı kılan, polis saldırdığı sırada fabrikada işçilerin yanında duran CHP’li kimi milletvekillerinin aslında kendi partilerinin yönetiminde söz sahibi olduğu bir şirkete karşı duruyor’muş gibi’ yapmasıdır 5. Yani sözde solcu bir parti (CHP) ile sözde işçilerin yanında duran bir sendikanın (BASİSEN) yönettiği bir bankanın şirketi, AKP’nin çıkardığı yasalara ve bu yasalardaki boşluklara dayanarak işçi düşmanlığı yapmaktadır.

  1. Söz konusu para, paranın Mustafa Kemal’e gelmesinden ancak on yıl sonra İş Bankası’na verilmiş, o zamana değin – herhangi bir kamu kurumunun değil – Mustafa Kemal’in kişisel denetiminde kalmıştır.
  2. Belirtmek gerekir ki İş Bankası devletle hep yakın olmuştur: Örneğin bankaya 1930’larda Celal Bayar tarafından bahşedilen şişe ve cam üretim imtiyazı bankanın palazlanmasında önemli katkı sağlamıştır. Örneğin Kıbrıs’ta Türk Mukamevet Teşkilatı bu bankanın kullanılması ile Türkiye Devleti’nce örgütlenmiştir.
  3. CHP banka gelirlerini Mustafa Kemal mirasında öyle belirttiği için TDK ve TTK’ye aktarmaktadır.
  4. BASİSEN’in sermayeye uzlaşmacı yaklaşımı hakkında daha fazla bilgi için Ahmet Utku’nun 2012 tarihli ‘Beyaz Yakalı İ̇şçilerde Örgütlenme: Türk Bankacılık Sektoründe Bir Alan Araştırması’ konulu (Marmara Üniversitesi – Çalışma Ekonomisi) doktora tezine bakılabilir.
  5. Geçmişte Kemal Kılıçdaroğlu da İş Bankası’nda yönetim kurulu üyeliği yapmıştır.

Kategori: Gelir Dağılımı, Genel, Siyasal İktisat, Türkiye.

Etiketler: , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Yorumlar için RSS besleme

Yorum Sayısı: 2

  1. Emekçileri gerçekten düşünen ve koruyan kim cıkacak?



Yorum eklemeye devam edin

  1. […] İş Bankası, Afganistan ve (o zamanlar Pakistan’ı da kapsayan) Hindistan’daki Müslümanlar’ın yardım amacıyla Mustafa Kemal’e gönderdiği paralarla kurulmuş bir banka 1. […]

Yukarı Çık
Twitter widget by Rimon Habib - BuddyPress Expert Developer