Skip to content

Önce trajedi, sonra fars: Sol’un aşırı acıklı hikâyesi

Emre Özçelik

1 Mayıs 1977 trajedisi yaşanırken Halil Berktay 30 yaşındaymış. Kocaman adammış, yani. Ben o zaman 5 yaşındaydım; komşu kızıyla doktorculuk oynuyorduk. Yani pek ‘radikal’ değildik; olsa olsa ortanın solundaydık. “Büyüyünce ne olacaksın?” diye soranlara, hiç duraksamadan “Doktor” diye yanıt veriyordum.

Hâl böyle olunca, Berktay’ın 1 Mayıs 2012’de söylediklerine sevinenleri, şaşıranları ve kızanları anlamakta güçlük çektim. Sevinenler Berktay’ın ezberleri bozduğunu, şaşıranlar bunları söylemek için neden 35 sene beklediğini ve kızanlar gerçekleri çarpıttığını yazdılar ve tartıştılar. Yazmaya ve tartışmaya devam ediyorlar.

Gerçekleri aslında herkes senelerdir biliyor.

O dönemde Türkiye’de ‘efektif’ sol kabaca Sovyetçiler ve Maocular olarak ikiye bölünmüştü. Bu iki sol, bir yanda sağcılarla öte yanda birbiriyle dövüşüyordu. Kavga bu iki cepheyle sınırlı kalabilmiş olsaydı keşke. Hayır maalesef… Bu iki cephe yetmezmiş gibi, hem Sovyetçi kamp içinde hem de Maocu kamp içinde başka kavgalar da sürüp gidiyordu. Özetle ve kabaca, dört cephe vardı: 1) Sağ-sol kavgası, 2) Sovyetçi-Maocu kavgası, 3) Sovyetçi kampın kendi içindeki kavga, ve 4) Maocu kampın kendi içindeki kavga. 70’lerdeki bu dört cepheden herhangi birinin varlığına itiraz edebilecek aklı başında kimse yoktur sanırım. Eksiği var, fazlası yok.

Öte yandan, 1 Mayıs 1977 trajedisini salt bu keşmekeş ile açıklamaya çalışmak, trajedinin yegâne sorumlusu olarak sol’u ve sol’un şiddet eğilimini gösterebilmek için evvela ‘tarihçi’ olma iddianızı bir yana bırakmanız gerekir; bu da çok açık.

Ancak tarihçi olma iddianızdan vazgeçtiğinizde, o dönemde Türkiye’de devletin esasen ABD’nin anti-komünist aygıtlarından biri olarak programlandığını örtbas etmeye yeltenen bir fars kahramanı misali yeniden sahneye çıkabilirsiniz, 35 sene sonra…

Sol’un o dönemde içine düştüğü keşmekeşin oluşmasında elbette kendi sorumluluğu da vardır. Ama devletin sol’un içine mebzul miktarda ajan-provokatör sokarak böyle bir keşmekeşin oluşmasına itinayla katkıda bulunduğunu pek de önemsemememiz gerektiğine 5 yaşında bir çocuğu bile inandıramazsınız.

***

Her neyse…

Devir, kendi geçmişini sorgulama devri diye yazıyorum bunları. Zamanın saçmasapan ruhuna benim de bir katkım olsun, yani.

2012 itibarıyla 40 senelik insanım ben sonuçta. Sosyalist, komünist, anarşist arkadaşlarım ve tanıdıklarım var; çok sevdiğim insanlardır bunlar. Fakat hayatımın hiçbir döneminde kendimi sosyalist, komünist, anarşist olarak tanımlayamadım. Bunu bir türlü beceremeyişimin suçlusu olarak hep kendimi gördüm. Hem kendime hem de arkadaşlarıma çok defa konformist olduğumu, küçük burjuva olduğumu, sistemin yer yer ve zaman zaman ödüllendirdiği tuzu kurulardan biri olduğumu itiraf ettim. Bu özelliklerimi bir türlü aşamadığım için sosyalistlik, komünistlik, anarşistlik iddiasında bulunmamın manasız olacağını, bu koşullarda solcu taklidi yapmamın kendimi ve çevremdekileri kandırmak olacağını  düşündüm hep. Bu durumumun beni cidden üzdüğü dönemler olmuştur.

Fakat son yıllarda içim artık biraz daha rahat. Çünkü sol’da trajedi’den fars’a dönüşümün Berktay ile sınırlı olmadığını apaçıkça görüyorum özellikle son 5-6 yıldır.

Evet, benden bir halt olmayacağı epeyce belliydi.

Fakat günümüzün özgürlükçü solcuları, normal solcuları, Birikimcileri, Tarafçıları, BirGüncüleri, ortodoksları, TKP’cileri, yenilikçileri, ılımlı solcuları, aşırı solcuları, darbeci solcuları, Kürtçü solcuları, Türkçü solcuları, dönek solcuları, sabit solcuları… Velhasıl, günümüzün ‘sosyal faşistleri’ ve ‘Maocu bozkurtları’; velhasıl, günümüzün ‘revizyonistleri’ ve kerameti kendinden menkul ‘hakiki solcuları’…

Siz de az konformist değilsiniz, siz de az küçük burjuva değilsiniz, siz de az tuzu kuru değilsiniz. Topluca, aşırı acıklı bir fars’tan ibaretsiniz. Marx şu halinizi görse, hepinizi sopayla kovalardı.

Oh be.

 

Kategori: Dünya, Genel, Siyasal İktisat, Türkiye.

Etiketler: , ,

Yorumlar için RSS besleme

Yorum Sayısı: 3

  1. Amenna, ama Marx’ın sopayla kovalama hakkı var mı, var mıdır, o da ayrı konu sevgili Emre… Bir de fars benzetmesinin aslında Engels’ten kökenlendiği söylenir: http://www.marxists.org/archive/marx/works/download/pdf/18th-Brumaire.pdf (sf. 10) selamlar (bk)

  2. Değerli Emre Özçelik arkadaş ve onun şahsında değerli “Serbest Siyasa” emekçileri,

    Keşke devrimci olmanın gerektirdiği özelliklerden fersah fersah uzak olup da örgüt lideri/teorisyeni/ideoloğu geçinen bütün “mürekkep yalamış” küçük-burjuvalar sizin onda biriniz kadar dürüst olabilse ve sizin bu sitede yapmaya çalıştığınızın onda biri kadar ilerici insanlığa karşılık beklemeden ve kapasiteleri dahilinde olmayan iddialarda bulunmadan anlamlı-yararlı bir şeyler katma gayretinde olabilse. Bu türden üretken-kolektif çabalar içinde olanlar pek çok açıdan değme devrimci, komünist, sosyalist, anarşist geçinen küçük-burjuvalardan daha devrimci ve daha proleterce bir iş yapıyorsunuz.

    Hiç şüphesiz insanlığın bir geleceği varsa o da sosyalizmdir ve sosyalizm için samimi olarak mücadele eden devrimci işçiler ve aydınlar dün olduğu gibi bugün de vardır ve yarın da olacaktır. Ve tabii kendi dönekliklerinin utancı -kendilerinin çoğu zaman zarardan başka pek bir şey getirmediği- devrimci hareketin tarihinden çıkarmaya çalışan Berktay gibileri de… Bunların hiç dinmeyen öfkeleri devrimciler açısından ne kadar doğru bir yolda olduklarının tersten -ve çok sağlam- bir doğrulamasıdır.

    Siz lütfen anti-liberal çizgideki çabalarınıza devam edin, herkesin liberalizmin (liberal-ulusacılığın veya ulusal-liberalizmin, ikisi de sınıfsal olarak aynı kapıya çıkıyor) boğucu anaforuna kapılıp gitmeye eğilimli olduğu bugünlerde çok az bulunan bir meziyet bu.

    Sıradan bir “solcu” olarak bu duygularımı size iletmek istedim, umarım bir pot kırmamışımdır.

    Selamlar ve iyi çalışmalar.

  3. Herkes sola ve solculara küfrettiyse, eteğindeki taşı döktüyse, kendi tembellik ve hamaset merakına solun hal-i pür meali üzerinden bir gerekçe bulduysa dağılabiliriz.



Yukarı Çık
Twitter widget by Rimon Habib - BuddyPress Expert Developer